Değerli Veliler ve Öğretmenler
4-10 yaş arası dönem, öz saygının temellerinin atıldığı en kritik gelişim evrelerinden biridir. Bunun en önemli nedenleri:
1. Kimlik oluşumunun temel dönemi:
Çocuklar bu yaşlarda (ben kimim?) sorusuna ilk cevaplarını vermeye başlar. Kendilerine dair bu dönemde verdikleri cevaplar, edindikleri inançlar (yeterli miyim, değerli miyim, sevilmeye değer miyim?) ileriki yaşlarda da kalıcı olma eğilimindedir. Dolayısıyla erken yaşta edinilen olumlu bir öz algı, çocukların gelecek yaşamını şekillendirecektir.
2. Beyin gelişimi açısından hassas dönem:
Bu dönemde beyin, duygusal düzenleme ve bilişsel alanlarda hızla gelişir. Bu dönemde tekrarlanan olumlu deneyimler (değerli hissetme, kabul görme) nöral bağlantıları güçlendirerek sebep sonuç ilişkisi kurabilmesini sağlayarak çocuğun duygusal ve bilişsel esnekliğinin temelini oluşturur.
3. Sosyal karşılaştırmaların başlaması:
Çocuklar bu dönemde sosyal çevresiyle kendini kıyaslamaya başlar (o bunu yapabiliyor). Bu yaşlarda oluşturulamayan sağlıklı öz saygı temeli, çocuğun ileride kendini yetersiz hissetmesine neden olabilir. Kendine değer veren bir çocuk başarısızlık, reddedilme veya zorluklarla karşılaştığında daha dirençli olabilmektedir. Sağlıklı bir öz değer, bu tür duygusal durumlara karşı tampon görevi görür.
4. Sosyal ilişkilerin kalitesini belirler:
Kendini değerli hisseden çocuklar, arkadaşlık kurmada ve arkadaşlığı sürdürmede daha cesur oldukları gibi, sınır koymada daha başarılı olur ve diğerlerine karşı sağlıklı empati kurabilirler. Kendi değerini bilen çocuk, başkasını da değerli bulur ve yaşamı boyunca oluşturduğu değerlere bağlı kalabilir.
5. Akademik başarı üzerindeki etkisi:
Yapılan araştırmalar, sağlıklı öz saygıya sahip olan çocukların yeni şeyler denemekten çekinmediği, hata yapmaktan daha az korktuğunu, hatasını telafi etmede daha istekli ve öğrenmeye daha açık olduğunu göstermektedir.
Sınıf İçi ve Ev İçi Kullanım İçin İdealdir:
Bu kitap okul öncesi ve ilkokul eğitim müfredatlarında, değerler eğitimi temalı etkinliklerde, evde uyku öncesi okuma saatlerinde rahatlıkla kullanılabilir. Ayrıca sorgulama temelli öğrenme yaklaşımını (P4C) uygulayan kolaylaştırıcıların da rahatlıkla tercih edebileceği bir kitaptır.
Bu kitabı en değerli hazinem olan aileme, kızıma ve eşime adıyorum.
Merve Doğa KARATAŞ
Değerlendirmeler
Henüz değerlendirme yok